31 Mayıs 2017

Tüm zamanların en iyi distopya romanları (20 kitap)


George Orwell’in ünlü romanı “1984” ve Aldous Huxley’in “Cesur Yeni Dünya” başlıklı eseri, distopya kitaplar denilince ilk hatırladıklarımdır. Ancak distopya romanlar bunlarla sınırlı değil. Her dönem, farklı türde distopya edebiyat ortaya koymuştur. Orwell’in ve Huxley’in klasik distopya eserleri ile birlikte, yeni sayılabilecek Suzanne Collins’in Açlık Oyunları gibi genç yetişkin distopya romanları da okur tarafından büyük ilgi görüyor.

İngiliz yazar Thomas More, 1516 yılında ideal bir devlet ve toplumu tasvir ettiği Latince eseri Utopia’yı yazdığında bu kitabın isminin yeni bir edebiyat türünün başlangıcı olacağını bilemezdi. More’un eserini birçok ütopya kitaplar takip ederken, kısa sürede zıddını da doğuruştur. Çünkü bir şey en iyi zıddı ile bilinir. Bundan dolayı ideal, kusursuz, hiçbir sorunun olmadığı, herkesin mutlu ve huzur içinde yaşadığı ütopya toplumların anlatıldığı eserler, korkunun hakim olduğu bir dünyayı anlatan karşı-ütopya ya da distopyaları doğurmuştur.

Distopya, istenmeyen ve korkulan toplum ya da yer anlamında kullanılıyor. Kelime anlamı olarak ise distopya “kötü bir yer” anlamına geliyor. İlk distopya romanlarda da insanların baskı altında yaşadığı, korkunun hâkim olduğu toplumlar, insanın değerinin olmadığı totaliter rejimler tasvir ediliyor.

Distopya romanlar edebiyatta kendisine sağlam yer edinmiştir. Özellikle son bir yılda birkaç tane distopya roman okuyunca en iyi distopya kitaplardan oluşan bir liste hazırlamaya karar verdim. Daha önce hazırlanan listelere göz attığımda distopya eserleri özellikle iki kategori altında toplayabiliriz. Birincisi, klasik distopya romanlar. Bunlara ilk paragrafta örnek olarak verdiğim Orwell ve Huxley’in kitapları ve benzerleri dahildi. İkinci kategori ise çoğu son yıllarda yazılan ve “genç yetişkin distopya romanlar” olarak adlandırılan kitaplardır. Suzanne Collins’in “Açlık Oyunları” ve Veronica Roth’un “Uyumsuz” başlıklı eserleri bu türdendir. Bu iki eser de seri şeklindedir ve her ikisinin de filmi bulunması dolayıyla da popülerdir diyebiliriz.

Distopya eserlerle ilgili farklı bir ayrımı ise Oggito’da gördüm. Burada distopya eserler üç evreye ayrılıyor. Her bir evrede yazılan eserlerin ise esin kaynağı farklıdır. Bu evreler şu şekilde sıralanıyor:

1 - 1930-1960 evresi, Devlet korkusu. Esin kaynağı: II. Dünya Savaşı, komünizm, faşizm. Örnek olarak Orwell ve Huxley’in eserleri.

2 - İkinci Dalga: Bedenle ilgili kaygılar. Esin kaynağı: Çevre sorunları, Soğuk Savaş, kimlik politikaları. Örnek olarak P. D. James’in “The Children of Men” kitabı.

3 - Genç Yetişkin Patlaması: Romantizm. Esin kaynağı: Popüler kültürün monotonluğu, terör olayları. Örnek olarak Suzanne Collins’in “Açlık Oyunları” ve Veronica Roth’un “Uyumsuz” serileri.

Bütün bunları gözden geçirerek, hem okuduğum, hem de okumayı düşündüğüm distopya romanlardan bir liste hazırladım. Bu aynı zamanda distopya sevenler için de bir okuma önerisi, okuma listesi de sunuyor. İşte tüm zamanların en iyi dostopya romanları listesi:


1 - George Orwell - Bin Dokuz Yüz Seksen Dört (1948)

İngiliz yazar Orwell’in listede iki kitabı bulunuyor. 1984 ve Hayvan Çiftliği. Zaten distopya eserler ve distopya edebiyatı denildiğinde ben ilk önce Orwell’in bu eserini hatırlarım. 1984, dünyanın üç devlet tarafından yönetildiği bir dünya sunuyor. Her şeyin sıkı bir devlet kontrolünde olduğu bir toplum var. Hatta insanların düşüncelerini bile kontrol etmeye çalışan, tarihi istediği gibi değiştiren bir totaliter yönetim var Orwell’in eserinde. Düşünmek bile suçtur burada. Adına da düşünce suçu deniliyor. Düşünerek suç işleyenleri ise çok ağır cezalar bekliyor.

Devamını Oku»



2 - Aldous Huxley - Cesur Yeni Dünya (1932)

Huxley’in Cesur Yeni Dünyas’sı sık sık Orwell’in 1984’ü ile karşılaştırılıyor. Bazı açılardan bu eseri düşündüğümde distopyadan çok ütopya da olabilir diyorum. Ancak eserde anlatılan toplum derinlemesine incelendiğinde bir distopyadır. İnsanların fabrikalarda şişelerde üretildiği, şişeden çıkmadan (doğmadan) önce de kaderlerinin artık belirlendiği bir toplum sunuyor yazar. Ya her şeye sahip üst düzey bir yönetici Alfa Artı olarak dünyaya gelirsiniz ya da “Epsilon-Eksi Yarı Moronlar” olarak hep toplumun en düşük seviyesinde ölene kadar çalışırsın.

Devamını Oku»



3 - Yevgeni Zamyatin - Biz (1921)

4 - Ray Bradbury - Fahrenheit 451 (1953)

Her modern toplumda bir itfaiye birimi bulunuyor. Görevleri de bir evi, mahalleyi bazen de koca bir şehri yok edebilecek yangınlarla savaşmaktır. Bradbury ise bu distopya dünyada bize tek görevleri kitap yakmak olan bir itfaiye sunuyor. Özel olarak eğitim görüyorlar, kitapların nerede saklanabileceğini, nasıl bulunacağını öğreniyorlar. Sonra da aldıkları ihbarla gittikleri evi kitaplarla birlikte yakıp yok ediyorlar. Kitapları tehlikeli gören bu toplumda bir gün bir itfaiye eri yakmaya gittiği evden bir kitabı alır ve gizlice okur.

Devamını Oku»



5 - Jack London - Demir Ökçe (1908)

6 - H. G. Wells - Zaman Makinesi (1895)

Zamanda seyahat hep ilgi çeken bir konu olmuştur. Birileri geçmişte ne olduğunu öğrenmek ister, diğerleri ise gelecekte neler olacağını görmek ister. İşte Wells’in bu eserinin ana karakteri de bir makine yaparak geleceğe gider. Ancak distopya bir dünya ile karşılaşır. İnsanlar değişmiştir, bir kısmı yer üstünde, diğer kısmı ise yer altında yaşıyor. En ilginci ise yer üstünde yaşayanlar, yer altıda yaşayanlar için birer avdır.

Devamını Oku»





7 - Anthony Burgess - Otomatik Portakal (1962)

Uyuşturucunun kol gezdiği bir toplum sunuyor Burgess bu eserde. Ayrıca gençler darp, şiddet ve tecavüzü eğlence olarak görüyor. Romanın ana karakteri de bütün bu suçlardan bir gün hapse atılır. Buradan tek çıkış yolu vardır o da hükümetin yeni geliştirdiği bir tedaviyi kabul etmek. Buna göre bu tedavi sonucu insanlar kesinlikle şiddet eğiliminden kurtuluyor. Kulağa hoş geliyor ancak bu yeni yöntem sonucu insanlar birer otomatik makineye dönüşüyor.

Devamını Oku»




8 - George Orwell - Hayvan Çiftliği (1945)

9 - William Golding - Sineklerin Tanrısı (1954)


10 - Margaret Atwood - Damızlık Kızın Öyküsü (The Handmaid's Tale, 1985)

11  - Philip K. Dick - Android'ler Elektrikli Koyun Düşler mi? (1968)


12 - Suzanne Collins - Açlık Oyunları (2008)

13 - Kazuo Ishiguro - Beni Asla Bırakma (2005)

14 - Stephen King - Azrail Koşuyor (Running Man, 1982)


15 - Ursula K. Le Guin – Mülksüzler (The Dispossessed, 1974)

16 - P.D. James - The Children Of Men (1992)


17 - Ayn Rand - Atlas Silkindi (Atlas Shrugged, 1957)

18 - David Mitchell - Bulut Atlası (Cloud Atlas, 2004)

19 - Lois Lowry - Seçilmiş Kişi (The Giver, 1993)

20 - Veronica Roth - Uyumsuz (Divergent, 2011)

17 yorum:

  1. 1984 ve Açlık oyunlarını beğenmiştim.Otomatik portakalı da çok merak ediyorum.Emeğinize sağlık.:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Vakit buldukça okumak lazım. Teşekkürler.

      Sil
  2. mülksüzleri çok ama çok beğenmiştim , şu an elimde cesur yeni dünya var ... başlayacam yakından sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yakında ben de Mülksüzleri okurum. Teşekkürler.

      Sil
  3. Bende bu ara Tolstoy Anna Okuyorum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Güzel bir kitap. Ben de okuyacağım.

      Sil
  4. Bu kitaplarin bir kismini okumustum 1984 beni duvardan duvara carpan son derece gercekci bir kitap oldu benim icin sevgiler:))

    YanıtlaSil
  5. Neredeyse yarısını okumuşum☺️ Kaleminize sağlık... Sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Diğer yarısını da okumanız dileğiyle. Teşekkürler...

      Sil
  6. 1984 kitabını bir hocamın önerisiyle okumuştum. İnanılmaz beğenmiştim. Daha sonra aynı yazarın Hayvan Çiftliği kitabını da okudum o da güzeldi. Listede olan Cesur Yeni Dünya kitabını da yakın bir zamanda okuyabilirim..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Güzel kitaplar, Huxley'in de kitabı bir klasik...

      Sil
  7. Merhabalar...Derya'nın Spor Günlüğü'nün başlattığı Blog Keşif Etkinliğinden geldim.G+ ekledim.Kitap listenizle ilgili bir yorum olmadığı için kusura bakmayın...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba, ben de sizi ekledim. İyi yayınlar...

      Sil
  8. Etkinligime katildiginiz için tesekkür ederim. Her iki blogumla da takipteyim 😊

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Rica ederim. Ben de sizi takipteyim.

      Sil
    2. Her iki bloğunuzu da takip ediyorum.

      Sil